29 października, odbędą się uroczystości zaduszne na cmentarzu Polskich Lotników w Newark w Wielkiej Brytanii

Jak co roku w ostatnią niedzielę października, na największym cmentarzu Lotników Polskich w Newark on Trent odbędą się uroczystości zaduszne.  Tegoroczne obchody uhonorowania Polskich Lotników w dniu 29 października, planowane są na godzinę 15.00,  kaplica na cmentarzu otwarta będzie od godziny 12.00.

Uroczystości organizowane przez Newark Town Council przy współudziale kombatantów każdego roku gromadzą wiele osób z różnych części Wielkiej Brytanii.

W przemarszu na polskie kwatery wojenne uczestniczą przedstawiciele władz miasta, kombatanci, rodziny poległych żołnierzy, angielscy kadeci, grupy rekonstrukcyjne oraz wielu Polaków mieszkających na Wyspach, pragnących uczcić pamięć polskich żołnierzy walczących w czasie II Wojny Światowej.

Na cmentarzu znajdują się również groby Władysława Sikorskiego (w 1993 roku jego ciało przeniesiono na Wawel) oraz Władysława Raczkiewicza i innych prezydentów Polski na uchodźstwie.

Cmentarz w Newark-on-Trent jest jedną z największych polskich nekropolii w Wielkiej Brytanii (łącznie 440 pochowanych Polaków), a także największym polskim cmentarzem lotniczym na świecie.

Spoczywa na nim łącznie 353 lotników Polskich Sił Powietrznych (w tym 8 zmarłych w trakcie służby w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia).

Poza lotnikami na cmentarzu pochowano trzech prezydentów RP na uchodźctwie, sześć ofiar katastrofy gibraltarskiej (Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski został ekshumowany 13 września 1993 r. na Wawel) oraz 45 żołnierzy armii, których gros stanowią spadochroniarze.

W Newark-on-Trent leży również ok. 130 żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej.

Trzech spoczywających niegdyś w Newark-on-Trent polskich lotników zostało przeniesionych do prywatnych grobów: kpr. naw. Jan Bychowski z 300 dywizjonu (poległy nocą z 22 na 23 maja 1944 r., ekshumowany 24 kwietnia 1974 r.), szer. ucz. pil. Edmund Rewers z 16 SFTS w Newton (poległy 19 września 1942 r., ekshumowany 16 listopada 1949 r.) oraz ppor. bomb. Michał Wiśniewski z 1662 HCU w Blyton (poległy nocą z 11 na 12 listopada 1944 r., ekshumowany 24 stycznia 1964 r.).

Pierwsze groby polskich lotników na cmentarzu pojawiły się w październiku 1940 r. Z upływem czasu mogił robiło się coraz więcej, aż w końcu zapadła decyzja, by cmentarz otrzymał miano Cmentarza Lotników Polskich.

Uroczystość poświęcenia dużego krzyża stojącego w centralnym punkcie miała miejsce 15 lipca 1941 r. Na krzyżu umieszczono tablicę z cytatem z Pisma Świętego:

"Toczyłem dobry bój, zawodu dokonałem, wiarym dochował", a poniżej napis "Za wolność".

Odsłaniającym był Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski, zaś błogosławieństwa udzielał ks. bp. Józef Gawlina.

Na cmentarzu znajdują się groby przede wszystkim lotników z jednostek bombowych:

300 Dywizjonu "Ziemi Mazowieckiej",

301 Dywizjonu "Ziemi Pomorskiej",

304 Dywizjonu "Ziemi Śląskiej" oraz

305 Dywizjonu "Ziemi Wielkopolskiej".

Sporą część stanowią również lotnicy z jednostek szkolnych, głównie jednostki szkolenia bojowego 18 OTU w Bramcote (potem Finningley), polskiej szkoły pilotażu podstawowego 16 SFTS w Newton oraz jednostki przeszkalania na sprzęt ciężki 1662 HCU stacjonującej w Blyton.

Spacerując alejkami cmentarza spotkać można także pojedyncze groby lotników z polskich dywizjonów myśliwskich oraz brytyjskich squadronów.

Po 1947 r. w Newark-on-Trent chować zaczęto także weteranów Polskich Sił Powietrznych zmarłych w cywilu, już po wojnie.

W sekcji tej, zwanej sekcją Stowarzyszenia Lotników Polskich, spoczęło dotychczas 36 lotników (stan na grudzień 2009 r.). Wśród najbardziej znanych są: mjr Roman Czerniawski (pilot i równocześnie jeden z najbardziej zasłużonych oficerów polskiego wywiadu), płk Wacław Makowski (pierwszy dowódca 300 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Mazowieckiej"), gen. bryg. Aleksander Gabszewicz (as i dowódca I oraz II Skrzydła Myśliwskiego) oraz kpt. Józef Jeka (as i dowódca 306 Dywizjonu Myśliwskiego "Toruńskiego").

(af) thefad.pl