Użycie trucizny wyprodukowanej do celów wojskowych w ataku na suwerenne państwo powinno spotkać się z reakcją NATO

Sprawą byłego rosyjskiego agenta Siergieja Skripala, otrutego w Wielkiej Brytanii, powinno zająć się NATO - mówi w rozmowie z Deutsche Welle były z-ca szefa sił Sojuszu w Europie, generał Sir Richard Shirreff - emerytowany oficer brytyjskiej armii z prawie 40-letnim doświadczeniem. Shirreff pełnił funkcję Zastępcy Naczelnego Dowódcy Sił Pokojowych NATO w Europie (SACEUR) w latach 2011-2014.

Jak NATO powinno na to odpowiedzieć? W brytyjskich mediach pojawiają się spekulacje na temat zwiększenia obecności wojsk we Wschodniej Europie. Wielka Brytania jest już obecna ze swoimi oddziałami w Estonii. Czy NATO powinno wysłać więcej wojsk?

Najważniejsze jest osiągnięcie zamierzonego efektu. Chodzi o przyjęcie postawy odstraszającej, tak by do kremlowskich i wszelkich innych decydentów dotarło, że nie wolno im wkraczać na terytorium krajów członkowskich Sojuszu. W ostatnich latach obserwowaliśmy zagrożenie ze strony Rosji poprzez jej bezprecedensową aktywność wojskową w bezpośredniej bliskości krajów bałtyckich. Efekt, do którego powinniśmy dążyć, to nie tylko zdolność do odpierania ataków hybrydowych, cyber-ataków, w jakie Rosja angażowała się między innymi podczas prezydenckiej kampanii wyborczej w USA, lecz także odstraszanie metodami tradycyjnymi. Niekoniecznie oznacza to zwiększenie liczebności wojsk. Powinny się stać częścią sprawdzonej armii, mającej wspólny plan działań na morzu, w powietrzu i na lądzie, z możliwością szybkiego wprowadzenia rezerw potrzebnych do ich wzmocnienia, a także do pełnej integracji z siłami zbrojnymi trzech państw bałtyckich.

Czy NATO powinno zintensyfikować współpracę z Ukrainą i udzielić jej tzw. Planu działania na rzecz członkostwa (MAP)? Niektóre brytyjskie media wspominają o tym w ramach możliwej reakcji w sprawie Skripala.

Nie sądzę, że to dobry pomysł. Obietnica członkostwa w NATO złożona (Ukrainie) na szczycie w Bukareszcie w 2008 r. bez możliwości poparcia jej wiarygodną zdolnością, była błędem. Państwa NATO są bardzo dobrze przygotowane do wspierania Ukrainy i powinniśmy to robić. Uważam, że najlepiej jest robić to dwustronnie, ponieważ udzielenie Ukrainie bezwarunkowej gwarancji prawie na pewno doprowadzi do wojny między NATO a Rosją. NATO musi pamiętać, że jest sojuszem obronnym; zadaniem NATO powinna być obrona terytorium NATO. Nie znaczy to, że powinniśmy pytać Putina, czy kogokolwiek innego o to, kto powinien być członkiem NATO. Ale NATO powinno działać realistycznie pod względem strategicznym. Słuszne było przyjęcie państw bałtyckich, byłych krajów Układu Warszawskiego. Ale wprowadzenie Ukrainy do NATO nie byłoby pragmatyczne.

To nie jest pierwsze otrucie byłego rosyjskiego agenta w Wielkiej Brytanii. Najbardziej znany jest przypadek Aleksandra Litwinienki w 2006 roku. Czy Wielka Brytania była zbyt miękka w stosunku do Rosji po zatruciu tamtym zajściu?

Jeśli to rzeczywiście Rosja zaatakowała Skripala i jego córkę, to by oznaczało, że ówczesną reakcję Wielkiej Brytanii odebrałaby w ten sposób, że skoro tamto uszło na sucho, to można to powtórzyć. Dlatego ważne jest podniesienie poprzeczki ryzyka tak wysoko, aby zapobiec takim atakom w przyszłości.

Napisał Pan książkę o możliwym scenariuszu wojennym między Rosją a NATO. Czy ten incydent może utorować drogę wielkiej wojnie?

Bez skutecznego odstraszania może stać się częścią katastrofalnej serii wydarzeń, nieporozumień i błędnych obliczeń. Stąd znaczenie odstraszania i obrony, dlatego dla narodów europejskich jest ważne, by ich pieniądze były inwestowane w skuteczny system obrony. Nie możemy przyjąć pokoju za pewnik. Kluczem tutaj jest zapobieganie takim wydarzeniom, o których piszę w swojej książce. Napisałem to, aby podkreślić słabość pokoju i potrzebę, aby NATO maksymalnie rozwijało możliwości obronne. Jeśli to zrobimy, nie mamy się czego obawiać.

Redakcja polska