MUNDIAL 2026 Terminarz i wyniki Godziny meczów podawane według Twojej strefy czasowej.
GRUPA J KONIEC
Argentyna 2
Austria 0
GRUPA I KONIEC
Francja 3
Irak 0
GRUPA I KONIEC
Norwegia 3
Senegal 2
GRUPA J KONIEC
Jordania 1
Algieria 2
GRUPA K KONIEC
Portugalia 5
Uzbekistan 0
GRUPA L KONIEC
Anglia 0
Ghana 0
GRUPA L KONIEC
Panama 0
Chorwacja 1
GRUPA K
Kolumbia
DR Konga
GRUPA B
Szwajcaria
Kanada
GRUPA B
Bośnia i Hercegowina
Katar
GRUPA C
Maroko
Haiti
GRUPA C
Szkocja
Brazylia
GRUPA A
Czechy
Meksyk
GRUPA A
RPA
Korea Płd.
GRUPA E
Ekwador
Niemcy
GRUPA E
Curaçao
Wybrzeże Kości Słoniowej
GRUPA F
Tunezja
Holandia
GRUPA F
Japonia
Szwecja
GRUPA D
Turcja
USA
GRUPA D
Paragwaj
Australia
GRUPA I
Norwegia
Francja
GRUPA I
Senegal
Irak
GRUPA H
Urugwaj
Hiszpania
GRUPA H
Republika Zielonego Przylądka
Arabia Saudyjska
GRUPA G
Nowa Zelandia
Belgia
GRUPA G
Egipt
Iran
GRUPA L
Panama
Anglia
GRUPA L
Chorwacja
Ghana
GRUPA K
Kolumbia
Portugalia
GRUPA K
DR Konga
Uzbekistan
GRUPA J
Jordania
Argentyna
GRUPA J
Algieria
Austria
1/16 finału
1/16 finału
1/16 finału
Niemcy
1/16 finału
1/16 finału
1/16 finału
1/16 finału
Meksyk
1/16 finału
1/16 finału
1/16 finału
USA
1/16 finału
1/16 finału
1/16 finału
1/16 finału
1/16 finału
Argentyna
1/16 finału

Czynniki zwiększających ryzyko nowotworu. Naukowcy łamią mity

Czas czytania: 4 min

Nie rób tego, nie pij tamtego, uważaj na to. Na pewno każdy, przynajmniej raz w życiu usłyszał, że czegoś nie wolno mu robić, bo może powodować to raka. Naukowcy z University College London i University of Leeds, postanowili zbadać co sądzą Brytyjczycy, na temat przyczyn raka.

Komórki raka płuc podczas podziału komórkowego. Fot. wikipedia

Bardzo często właściwości rakotwórcze przypisuje się elementom życia codziennego. Wiele z nich to mity: korzystanie z kuchenek mikrofalowych, spożywanie napojów z plastikowych butelek, czy też mieszkanie w pobliżu linii energetycznych, to tylko niektóre, z niepotwierdzonych czynników zwiększających ryzyko zachorowanie na raka. Ale już na przykład stres to fakt – jest jednym z czynników zwiększających ryzyko nowotworu.

W co wierzymy najczęściej i jaka jest nasza wiedza o nowotworach, zbadali naukowcy z Wielkiej Brytanii.

Metoda badawcza

W celu zebrania niezbędnych danych, przeprowadzono badanie ankietowe na grupie 1327 osób.

Uczestnikom zadano pytania na temat potwierdzonych naukowo czynników zwiększających ryzyko zachorowania na raka oraz czynników, o których powszechnie mówi się, że powodują raka. Przy każdym z czynników badany miał zaznaczyć na skali Likerta (jest to pięciostopniowa skala wykorzystywana do badań statystycznych), na ile zgadza się z danym stwierdzeniem.

Oprócz pytań, dotyczących wiedzy o przyczynach raka, badani zostali poproszeni również o podanie danych na temat swojego wieku, wagi, płci, a także innych elementów związanych z trybem życia i nałogami.

Wyniki badania

Najczęściej wskazywanymi przyczynami raka był stres (43 proc.) i dodatki do żywności (42 proc.) - FAKTY

Na trzecim i czwartym miejscu znalazły się: szkodliwy wpływ pola elektromagnetycznego (35 proc.) i jedzenie genetycznie modyfikowane (34 proc.). Co ciekawe, aż 19 proc. badanych uważało kuchenki mikrofalowe za szkodliwe, a 15 proc. osób twierdziło, że picie z plastikowych butelek powoduje raka. - MITY

Mimo wszystko, badanie dowiodło, że świadomość potwierdzonych naukowo czynników zwiększających ryzyko raka jest więc większa, niż tych niepotwierdzonych. Stres (zwłaszcza ten przewlekły) i niektóre dodatki do żywności (np. substancje konserwujące mięso) są uznawane za sprzyjające rozwojowi nowotworów.

Co ciekawe, w porównaniu z wcześniejszymi badaniami tego typu, wzrosła liczba osób wierzących w nieudowodnione przyczyny raka. Dlaczego? Można domniemywać, że winę za to ponoszą media społecznościowe, w których bardzo często rozprzestrzeniają się tzw. fake news (fałszywe informacje).

Podsumowanie badania

- To niepokojące, że tak wiele osób wierzy w czynniki ryzyka, dla których nie ma przekonujących dowodów - zauważył dr Samuel Smith z University of Leeds.

Warto pamiętać, że czterem z dziesięciu przypadkom raka można zapobiec poprzez zmianę stylu życia. Dlatego jest ważne, abyśmy informacje o tym co nam szkodzi, nabywali z wiarygodnych źródeł. Znając prawdziwe czynniki ryzyka, możemy zmniejszyć indywidualne ryzyko choroby, zamiast tracić czas na martwienie się fałszywymi doniesieniami o przyczynach raka.

Jeżeli czytamy jakiś artykuł, publikacje, – sprawdzajmy źródło. Napisanie, że coś zostało potwierdzone przez „amerykańskich naukowców” to niestety trochę za mało.

Zdrowie, mamy tylko jedno, więc dbajmy o nie!

 

(PAP) Oktawia Kuruś /

Źródło: Lion Shahab, Jennifer A. McGowan, Jo Waller, Samuel G.Smith, Prevalence of beliefs about actual and mythical causes of cancer and their association with socio-demographic and health-related characteristics: Findings from a cross-sectional survey in England, European Journal of CancerKampania realizowana w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, zadanie Promocja zdrowia i profilaktyka nowotworów, finansowana ze środków Ministra

Zdrowia.www.gov.pl/zdrowiewww.planujedlugiezycie.pl

 

Opracowanie: Darek Frach

Link skopiowany

Powiązane

Najczęściej czytane

  1. 1

    Stała baza USA w Polsce. Co wiadomo o planach rządu

  2. 2

    Mundial 2026 – terminarz, wyniki, grupy i tabele

  3. 3

    Start kariery w czasach AI. Ukończone studia i mocne CV już nie wystarczą

  4. 4

    Trump: „Błagała mnie o zdjęcie”. Meloni odpowiada: „Ani ja, ani Włochy nigdy nie błagamy”

  5. 5

    Prof. Dudek o zwrocie orderu przez Zełenskiego. „Historia im tego nie wybaczy”