Groźby karalne – co grozi za przestępstwo przeciwko wolności

Groźby karalne najczęściej są formułowane słownie albo pisemnie. Sprawca tego typu występku nie musi kierować się rzeczywistą wolą dokonania czynu podlegającego karze. Do wspomnianego przestępstwa dochodzi zawsze, gdy osoba, pod adresem której groźba została wypowiedziana lub wyrażona w inny sposób, lęka się jej spełnienia, a wzbudzone obawy są uzasadnione. Sprawdź, jaką odpowiedzialność karną ponoszą sprawcy gróźb karalnych.

Groźby karalne ścigane wyłącznie na wniosek pokrzywdzonego

Należy pamiętać, że groźba karalna została zaklasyfikowana jako występek podlegający ściganiu karnemu tylko na wyraźne żądanie pokrzywdzonego wyrażone w formie wniosku. Ofiara ma prawo zgłosić fakt zaistnienia przestępstwa ustnie lub pisemnie – w kwestii wniosku nie sprecyzowano wymogów formalnych. W razie wątpliwości, najlepiej wszelkie decyzje skonsultować z prawnikiem.

Jakiej karze podlegają groźby karalne?

Karą za popełnienie wspomnianego wyżej przestępstwa jest grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności do lat 2. Co istotne, celem grożącego może stać się zastraszenie ofiary bądź podporządkowanie jej sobie. Przestępstwa opisanego w artykule 190. Kodeksu karnego nie popełni zatem osoba grożąca komuś popełnieniem przestępstwa skarbowego, wykroczenia albo czynu stanowiącego naruszenie prawa cywilnego bądź prawa administracyjnego.

Kiedy dochodzi do przestępstwa?

Groźby karalne godzą w wolność człowieka w sferze psychicznej, w tym przypadku w wolność od zastraszenia. Treścią takich czynów jest grożenie innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę albo na szkodę jej najbliższych. Przedmiotem gróźb karalnych stają się najczęściej zapowiedzi aktów przemocy, ujawnienia kompromitujących informacji czy dokonania szkód na mieniu. Sprawca nie zawsze musi mieć faktyczny zamiar i możliwość popełnienia przestępstwa. Do zaistnienia występku wystarczy, by dana groźba wzbudziła w pokrzywdzonym silny, uzasadniony lęk.

Należy wiedzieć, że uzasadniona obawa to taka, która z dużym prawdopodobieństwem miałaby szansę pojawić się u osoby o podobnych do ofiary cechach osobowości, intelektu i psychiki, w zbliżonych okolicznościach. Co ważne, groźby karalnej nie stanowi pouczenie świadka o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań.

Groźba karalna jest działaniem umyślnym

Groźbę karalną sprawcy zwykle wyrażają w wypowiedziach słownych, pisemnie, gestem i w każdy inny intencjonalny i zrozumiały dla adresata sposób. Przestępstwo, którego dotyczy art. 190 k.k., można popełnić jedynie umyślnie. Odpowiedzialności karnej podlega wyłącznie osoba świadoma tego, że swoim postępowaniem wywołuje poczucie strachu u ofiary. Groźba nie musi być wyrażona osobiście. Do tego celu sprawca może wykorzystać inną osobę, spełniającą wówczas rolę posłańca czy pośrednika. Jeśli groźba miała na przykład charakter żartu, wina nie zostanie przypisana jej sprawcy.

Groźby karalne a groźby bezprawne

Groźby karalnej nie powinno się mylić z groźbą bezprawną, której poświęcono również artykuły 115 § 12 k.k. Ta druga jest znacznie szerszym pojęciem, dlatego że za groźbę bezprawną uznaje się nie tylko groźbę popełnienia przestępstwa, ale też groźbę spowodowania postępowania karnego albo rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub jego osoby najbliższej.

Jeśli groźba wyrażona gestem, słowem albo w innej czytelnej formie wzbudza w poszkodowanym uzasadnioną obawę, zaistnienie przestępstwa należy zgłosić funkcjonariuszom policji, prawnikowi bądź w prokuraturze. Sprawcy gróźb napawających ich ofiary lękiem nie pozostają bowiem bezkarni – mogą zostać ukarani grzywną, ograniczeniem lub pozbawieniem wolności.

Autor artykułu
Artykuł został przygotowany przez kancelarię adwokacko-radcowską KancelariaEA