Czy i w jaki sposób można przyspieszyć gojenie ran?

Rany powstają najczęściej jako wynik urazu. Drobne zadrapania, otarcia naskórka, niezakażone rany cięte goją się najszybciej. Obrażenia kłute, szarpane, oparzenia wymagają więcej czasu i uwagi. Rany mogą powstawać również jako powikłanie pewnych chorób - te często mają charakter przewlekły, są trudne do wyleczenia. Owrzodzenia nóg, odleżyny, stopa cukrzycowa obejmują czasami nie tylko warstwę skóry, ale również tkankę podskórną i głębsze narządy.

Gojenie się ran to złożony proces, który angażuje komórki skóry, krew, układ odpornościowy oraz szereg krążących w organizmie substancji. W miejscu uszkodzenia skóry tworzy się skrzep, który skleja brzegi rany i zapobiega nadmiernemu krwawieniu. Następnie zachodzi etap oczyszczania rany z bakterii i uszkodzonych tkanek. Gdy uda się opanować infekcję, dochodzi do powolnej syntezy kolagenu i tworzenia się blizny. Infekcja, zanieczyszczenie rany, rozległy obszar uszkodzenia komplikują i opóźniają naturalny proces regeneracji skóry.

Co dodatkowo opóźnia gojenie się ran?

    zły stan organizmu - niedożywienie, stres, osłabiona odporność, niedobór witamin
    choroby - cukrzyca
    leki - chemioterapia, sterydy, leki obniżające krzepliwość krwi jak aspiryna, ibuprofen, naproksen
 

Prawidłowo opatrzona rana szybciej się goi, a tworząca się blizna jest mniej widoczna, dlatego poniżej podstawowe kroki przy zranieniach:

1. Oczyszczenie rany - przepłucz dokładnie miejsce zranienia solą fizjologiczną lub przegotowaną wodą. Jeśli coś wbiło się głęboko do skóry nie próbuj wyciągać - możesz spowodować poważne krwawienie.

2. Dezynfekcja - zabicie drobnoustrojów, które dostały się do rany to podstawa prawidłowego gojenia się. W celu odkażenia rany można użyć wody utlenionej, riwanolu, płynów odkażających jak Octenisept. Głęboką ranę można zasypać dermatolem.

Nie przecieraj rany wacikiem czy gazą żeby nie przenieść w miejsce zranienia bakterii ze skóry!

3. Zabezpieczenie rany - opatrunek ma zapewnić odpowiednie warunki dla gojenia się rany. Drobne skaleczenia wystarczy zabezpieczyć plastrem lub jałowym kompresem.

• Poważne rany z wysiękiem (np. odleżyny, owrzodzenia) wymagają opatrunku chłonnego np. Sorbact. Na rany zakażone można stosować odkażające opatrunki ze srebrem np. Aquacel AG. Dla suchych ran odpowiednie są opatrunki hydrożelowe - Granuflex, Aqua-Gel.
• W wyborze właściwego opatrunku na poważne, przewlekłe rany pomoże lekarz.
• Nie lekceważ poważnych zranień - konieczna może okazać się interwencja chirurga, podanie surowicy przeciwtężcowej czy antybiotyku.
• Nie zdrapuj tworzącego się strupa. To naturalny, biologiczny opatrunek, który chroni ranę przed czynnikami zewnętrznymi i zapewnia odpowiednie warunki do gojenia.
• Każdy rodzaj rany wymaga innej pielęgnacji.

Jak przyspieszyć regenerację skóry?

1. Preparaty stosowane miejscowo
Klasyczny plaster czy opatrunek zastępują obecnie tak zwane hydrokoloidy. Preparaty tego typu to Fenistil na rany, Flamozil w formie sprayu. Kwaśny hydrokoloid stwarza optymalne warunki do gojenia się rany. Zapewnia odpowiednią wilgotność dla ran suchych, pochłania nadmierny wysięk z ran mokrych, chroni przed czynnikami zewnętrznymi. Dzięki temu opatrunek hydrokoloidowy przyspiesza odbudowę tkanki i ogranicza powstawanie blizn. Tego rodzaju opatrunki mogą być stosowane na rany powierzchniowe jak drobne otarcia, skaleczenia oraz na rany głębokie - odleżyny, owrzodzenia. Nie powinno się ich jednak stosować na rany nadkażone, ropiejące. Preparaty nakłada się bezpośrednio na ranę nie wcierając. Można dodatkowo nałożyć bandaż lub plaster.

Gojenie się poważniejszych ran przyspieszy Solcoseryl dostępny w żelu na rany mokre i w maści na rany suche oraz Curiosin żel. Preparaty aplikuje się na oczyszczone rany ok. 2 razy dziennie. Substancją czynną w Solcoserylu jest dializat z krwi cieląt, który ułatwia dostęp tlenu i substancji odżywczych do komórek w obrębie zranienia. W Curiosinie działa hialuronian cynku - zapewnia odpowiednie nawilżenie, właściwą odpowiedź komórek zapalnych.

Na trudno gojące się, ropne rany można nałożyć preparaty, które przyspieszą oczyszczanie. Tormentiol z wyciągiem z kłącza pięciornika i Maść ichtiolowa mają działanie przeciwzapalne, lekko ściągające, ułatwiają odciąganie ropy. Można stosować je na czyraki, owrzodzenia nakładając 2-3 razy dziennie. Preparaty mogą przejściowo podrażniać skórę.

Odtwarzający się naskórek należy odpowiednio nawilżyć i odżywić od zewnątrz. Warto stosować maści lub kremy nawilżające z allantoiną (Alantan), dekspantenolem (Bephanten, Dermopanten), maści witaminowe (Maść ochronna z witaminą A). Kremy są bezpieczne, mogą być stosowane kilka razy dziennie zarówno u dorosłych i u dzieci.

2. Dieta i preparaty witaminowe
Przy większych skaleczeniach, ranach operacyjnych ważne jest uzupełnienie ilości witaminy C w organizmie. Uczestniczy ona obok aminokwasów lizyny, proliny, w powstawaniu kolagenu, który stanowi swego rodzaju rusztowanie dla komórek. Bez witaminy C tworzenie nowej tkanki łącznej między komórkami jest utrudnione. Brak kolagenu pozbawia skórę sprężystości i elastyczności. Organizm nie potrafi sam syntetyzować witaminy C i lizyny, dlatego należy dostarczyć je z dietą. Bogate w lizynę są sery żółte, nasiona roślin strączkowych, ryby, mięso. Suplementując witaminę C wybierz preparaty z wysoką zawartością - 1g, najlepiej pochodzenia naturalnego (np. Acerola Plus).

Przed operacjami i w celu ułatwienia regeneracji skóry warto wzbogacić dietę w kwasy omega-3, olej lniany, witaminy z grupy B, głównie witaminę B5, witaminę A i E.

3. Metody niekonwencjonalne
Opisywana przez Sienkiewicza zbawienna pajęczyna wymieszana z chlebem i śliną została wyparta przez odpowiednie opatrunki. Jednak specjalistyczne gabinety oferują dziś równie kontrowersyjne metody leczenia przewlekłych, ciężkich ran. Przykładanie pijawek lub larw much plujek ma oczyścić ranę z drobnoustrojów, martwych tkanek. Stosowana jest również ozonoterapia - mieszanka tlenowo-ozonowa przyspiesza odbudowę warstw skóry.

Źródło: domzdrowia.pl